Dłużnikiem można stać się nawet za niezapłacony mandat. Nie zdajemy sobie sprawy, że już niewielkie zadłużenie może powodować, że będziemy widnieć w bazach dłużników BIK lub KRD. Na szczęście pojawienie się na jeden z tych list nie oznacza, że nasze dane będą tam już zawsze. Znaczna większość zobowiązań ulega przedawnieniu, co oznacza, że po upływie określonego czasu nie będziemy już musieli spłacać długu. Przedawnienie długu jest zależne od rodzaju zobowiązania, które musimy zapłacić. Poniżej opisaliśmy najczęściej spotykane przypadki.

Przedawnienie długuPrzedawnienie długu – co mówi prawo?

Według prawa wierzyciel może przez pewien okres domagać się pieniędzy od dłużnika. Na przykład okres spłaty za mandat to 1 rok. Po upływie tego czasu następuje przedawnienie, a dłużnik nie ma obowiązku jego spłaty. Wierzyciel w dalszym ciągu może chcieć zwrotu pieniędzy, ale szansa na wygranie sprawy jest bardzo mała. 

Dług ma swój ,,okres ważności’, po upływie którego nie ma obowiązku spłaty. Oznacza to, że dług nie zniknie, ale obowiązek zapłaty już nie występuje.

Przykład podany wyżej jak dług za mandat jest częstym powodem do śmiechu. Każdy z nas zna osobę, która nie płaci mandatów notorycznie. W takim przypadku trzeba pamiętać, że w najgorszej sytuacji sprawa może pójść do sądu, a to wiąże się z dodatkowymi opłatami. Także niezapłacony mandat o wartości 200zł może wynieść dłużnika nawet kilka razy tyle, jeśli przegra sprawę sądową. Jeśli dłużnik ma problem ze spłatą, może zwrócić się do firmy z prośbą o rozłożenie długu na raty.

Przedawnienie kredytu

Szybka pożyczka dla zadłużonych czy kredyt bankowy również mają swoje okresy, przedawnienia. Kiedy przedawnia się kredyt bankowy i pożyczka? Co do zasady po upływie 3 lat, o ile kredytodawcą lub pożyczkodawcą jest instytucja finansowa (np. bank czy parabank), a pieniądze wykorzystujemy na własne potrzeby, niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Każda rata zaciągnięta przy kredycie lub pożyczce przedawnia się osobno. Także jeśli nasze zobowiązanie musimy spłacić w ciągu na 10 rat, może dojść do sytuacji, w której pierwsze raty się przedawniły a kolejne jeszcze nie. 

W większości przypadków firmy pożyczkowe lub banki bardzo dokładnie pilnują aby dług się nie przedawnił. Na wiele sposobów będą się upominały o wpłaty pieniędzy na ich konto. Wysyłanie monitów to dopiero początek. Możemy również spotkać się z firmą windykacyjną, która poprzez dłuższy czas będzie próbowała się z nami skontaktować w celu rozmowy. Dobrze w takim przypadku odebrać telefon, gdyż każda próba zignorowania spłaty zobowiązania działa na naszą niekorzyść.

Przedawnienie długu – przykładowe terminy

Aby odpowiedzieć na najczęściej pojawiające się pytania, przedstawiliśmy przykładowe terminy kiedy przedawnia się dług:

Przedawnienie długu Zadłużenie
1 rok
  • niezapłacony mandat
  • jazda komunikacją bez ważnego biletu
2 lata
  • nieopłacona faktura przez klienta,
  • roszczenia z tytułu umowy o dzieło licząc od dnia oddania dzieła,
  • debet na koncie – liczony jest od daty kiedy miało spłacić się zobowiązanie,
  • brak płatności na usługi telekomunikacyjne
3 lata
  • należności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,
  • niespłacenie karty kredytowej, czynsz najmu, zaległości z tytułu umowy o pracę,
  • pożyczka lub kredyt udzielone przez instytucje finansowe,
  • wszelkie zobowiązania wynikające z umowy ubezpieczeniowej,
  • brak zwrotu kaucji/zaliczki/przedpłaty,
  • kara umowna, jeśli umowa została zawarta między przedsiębiorcami
5 lat
  • zobowiązania podatkowe, jak podatek dochodowy czy podatek VAT – liczony jest od końca roku kalendarzowego
6 lat
  • długi związane ze spadkiem, o ile wierzyciel nie podjął żadnych czynności
  • pożyczka prywatna, tj. udzielona jednej osobie przez inną

Przedawnienie długu wieloletniego

Do 2018 roku istniał pewnego rodzaju handel przedawnionymi zobowiązaniami. Firmy windykacyjne skupowały zobowiązania i pomimo, że roszczenia było przedawnione – wysyłały do dłużników monity oraz nękały ich telefonami, wskazując na konieczność zapłaty „przeterminowanych” kwot.

Były to działania nieuczciwe, ponieważ bazowały na niewiedzy dłużników (nie każdy zdaje sobie sprawę, że zobowiązania ulegają przedawnieniu i nie każdy wie, po jakim czasie nie trzeba już spłacać długu). Takie długi określano długami wieloletnimi, ponieważ niejednokrotnie były to zobowiązania sprzed 10 czy 15 lat. 

W 2018 roku została jednak wprowadzona nowelizacja, zgodnie z którą skrócono maksymalny termin przedawnienia zobowiązań (kiedyś było to 10 lat, dziś długi, co do zasady, przedawniają się po upływie maksymalnie 6 lat). 

Dzięki nowelizacji odwróciły się role. Przed zmianą przepisów dłużnik musiał udowadniać przed sądem, że dług się przedawnił. Obecnie to wierzyciel powinien udowodnić przed sądem, że jego należność nie jest przedawniona.

Przedawnienie długu u komornika – kiedy występuje?

Kiedy posiadamy zadłużenie komornicze bardzo szybko chcemy się go pozbyć. Najlepszym sposobem jest po prostu przekazanie pieniędzy komornikowi – bezpośrednio lub na rachunek bankowy. Możemy również liczyć na przedawnienie długu u komornika. Co do zasady, jeśli wierzyciel (osoba, która chce odzyskać pieniądze) ma prawomocny wyrok sądu nakazujący zapłatę danej kwoty, może skierować ten wyrok do komornika. Komornik wówczas rozpocznie postępowanie egzekucyjne, żeby odzyskać dla wierzyciela określoną kwotę (dług). Na tym etapie raczej nie zdarza się, żeby cokolwiek mogło się jeszcze przedawnić. Kwestię przedawnienia można podnieść tylko wtedy, jeśli przez 6 lat od uprawomocnienia się wyroku nakazującego zapłatę, wierzyciel nie podjął żadnych czynności, i np. dopiero po tych 6 latach skierował sprawę do komornika. Trzeba zaznaczyć, że nie jest to powszechna sytuacja – rzadko zdarza się, żeby wierzyciel, mając prawomocny wyrok, przez lata nie podejmował żadnych działań, w celu wyegzekwowania należności.  

Kiedy przedawnia się dług spadkowy?

Długi spadkowe mogą poważnie uszkodzić budżet domowy spadkobierców. Nikt z nas nie chce przejąć zobowiązania za kogoś innego, a trzeba pamiętać, że w większości przypadków „odziedziczone długi” – kredyt lub pożyczka –  już będą wysokie, ze względu na narastające przez lata odsetki. 

Jeśli wiemy, że osoba zmarła posiadała długi, to najlepiej zrzec się spadku po niej. Należy w takiej sytuacji udać się z aktem zgonu do notariusza i złożyć odpowiednie oświadczenie o odrzuceniu spadku. 

Źródło: http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640160093&type=3